‘Wat voor rijtuig is dat?’

2020-03-29T17:36:05+00:0029-03-2020|

“Hoe noem je zo’n rijtuig”, is zo’n beetje de eerste vraag die iemand stelt, bij het zien van een landauer, victoria of noem een willekeurig luxe geval uit het tijdperk van vóór het automobiel. Een wijsneus heeft zijn antwoord al klaar en kan je precies vertellen wat het is. Ook in boeken als ‘Rijtuigen op [...]

Rijtuigfabrikant en ‘stoepenman’ Kees Bij ’t Vuur

2020-03-16T13:00:26+00:0016-03-2020|

Het Nationaal Rijtuigmuseum in Leek heeft de collectie verbeterd met bruikleen van een sociable. Het model –de golvende vorm- van deze gezelschapswagens is uniek voor Nederland. Het museum had er al eentje, maar de nieuwe aanwinst is extra bijzonder door de extreme vorm en de apart gemonteerde bok. Deze voorloper van de moderne touringcar kon [...]

Spijker maakt vlot-lopende-ezelwagens

2020-03-14T08:28:46+00:0014-03-2020|

Spijker of Spyker is een fenomeen in de autowereld. Een bekende geschiedenis ook, tenminste als autofabrikant. Toch heeft niemand nog opgeschreven dat het merk is gestart met de fabricage van notabene ezel- en bokkenwagens. Vader Spijker maakte ze en hij verkocht fornuispotten. Zijn zoons bouwden de Gouden Koets. In februari 1850 adverteert Jacobus Spijker (1814-1889) [...]

Van den Berg & Dolman, of zijn zonen

2020-03-20T07:10:34+00:0013-03-2020|

De laatste rijtuigfabrikant Van den Bergh haalt in 1936 zijn pensioen met een veilig baantje als wagenmeester van de koninklijke stallen. De geschiedenis van Van den Bergh als rijtuigfabriek gaat terug tot 1795. In tussentijd is er nazaat geweest die twee jaar in het cachot verdween wegens majesteitsschennis, hielp Van den Bergh zijn grootste concurrent [...]

Lathouwers levert zedige nonnenkar

2020-02-13T14:12:29+00:0013-02-2020|

Het Nationaal Rijtuigmuseum in Leek heeft een Brabantse kapkar van een nonnenklooster in Den Bosch. Het is een zedig rijtuig; de gesloten kap hield opdringerige blikken en de verleidingen van buitenaf tegen, wanneer de nonnen op de openbare straatweg kwamen. De tweewieler is gebouwd door Lathouwers, de bekende rijtuigfabrikant van ’s-Hertogenbosch. Een voetnoot in de [...]

Nederlandse rijtuigbouwers 1720-1920

2020-02-03T15:26:56+00:0002-02-2020|

Alfabetische lijst van rijtuigbouwers in Nederland. 1st genoemde jaartal is van de oudste vermelding in archief Koninklijke Bibliotheek: dagbladen, Staatscourant, adresboeken. Criteria zijn a.) zoals ze zichzelf noemen en b.) het aanbod of de relevantie waarin hun naam staat vermeld. Het moet aannemelijk zijn dat een bouwer daadwerkelijk een luxe rijtuig heeft gemaakt, alhoewel dit [...]

Ingenhoes & Buitenweg, uit één stuk gebogen

2020-01-22T16:16:57+00:0019-01-2020|

Nederland telt in de 19e eeuw honderden vaklieden die een luxe rijtuig konden maken, menig noemde zich fabrikant of ‘fabriek’, slechts een handvol groeide uit tot een bedrijf van meer dan vijftig werknemers. Ingenhoes & Buitenweg in De Bilt was daar een van. Deze fabrikanten speelden in op de vraag naar rijtuigen op de talrijke [...]

Speuren naar Nederlands oudste koets

2020-01-27T12:27:35+00:0018-01-2020|

Dat de Nederlanden in de 17e tot in de 18e eeuw tot de welvarendste landen behoorde is niet te merken aan het aantal karossen dat in ons land is overgebleven. De rijtuigen van de kooplieden van de Verenigde Oost-Indische Compagnie deden in niets onder voor die we heden ten dage zien in bijvoorbeeld Lissabon. Maar [...]

Donderwinkel, bouwer van Geldersche karretjes

2020-02-03T13:36:28+00:0009-12-2019|

Drie generaties Gerrit Jan Donderwinkel dreven een fabriek van luxe rijtuigen. Niet vanuit een prestigieuze stad als Den Haag of Haarlem, maar vanuit het halfvergeten provinciestadje Doesburg. Het verhaal van deze rijtuigfabriek heeft twee bijzondere kanten: als exporteur naar Nederlands Indië en als bouwer van de Gelderse kapkar. Zo’n kapkar staat in het Nationaal Rijtuigmuseum [...]

Teulings, Bossche rijtuigfabrikant

2019-12-03T14:13:10+00:0001-12-2019|

In het Nationaal Rijtuigmuseum in Leek staat een ‘open phaeton’ van de vroeger Generaal van Heemstra, een bekend paardenman in zijn tijd en een oudoom van de filmster Audrey Hepburn. Het rijtuigje oogt deplorabel. Maar het is wel een sierlijk ding. Voor die sierlijkheid was rijtuigfabrikant C.A. Teulings uit ’s-Hertogenbosch verantwoordelijk. In 1674 begint Stans [...]