In zowel Rotterdam, Den Haag als in Amsterdam kreeg de familie Van der Kuijlen faam als een van de grootste stalhouders van Nederland. In de hoofdstad begint het verhaal in 1862 wanneer Willem Christiaan (1838-1899) er op 23-jarige leeftijd van Den Haag naar vertrekt. Hij zal er met zijn broer Jan Gerrit (1835-1890) aan de Huidekoperstraat 22 een stalhouderij drijven onder de naam Gebroeders Van der Kuijlen.

Op vrijdag 14 oktober 1881 slaat echter het noodlot toe. De Amsterdamsche Courant schrijft hierover: “De storm die gisteren den geheelen dag woedde en tegen den avond in een orkaan overging heeft belangrijk veel schade, zowel hier als elders, aangericht. Het getal ingestorte huizen in verschillende deelen der stad is groot. Omstreeks half tien stortte o.a. de prachtige groote stal van de heeren Gebrs. van der Kuylen, stalhouders en handelaars in luxe paarden, in. Ongeveer 50 schoone dieren waren hier gestald en de schrik onder de viervoeters moet zeer groot geweest zijn. Te 10 uur liepen een twintig dezer schoone beesten in storm en regen op het Frederiksplein rond. Het geheele gebouw in 1874 opgetrokken, ligt nagenoeg geheel voor den grond. Vijf paarden werden gedood, waarvan thans nog vier onder de ruïne bedolven liggen.” In het Nieuws van den dag/Kleine Courant vraagt de redacteur zich iets later bij het zien van de ravage af, waarom het gebouw niet eerder was ingestort: “Men kan moeilijk het getuigenis afleggen dat het hecht, sterk en weldoortimmerd was.”

Verschillende foto’s uit 1891 geven een indruk van de herbouwde stallen. Het is ditmaal een imposant en groot stalgebouw, dat ligt aan de Huidekoperstraat en naar achteren doorloopt tot de Pieter de Pauwstraat, waar ook de in- en uitgangen zijn. De gebroeders zelf wonen letterlijk ‘om de hoek’ in een flink herenhuis aan de Nicolaas Witsenkade 42-43, ontworpen door de Antwerpse architect Jean Servais. Ze wonen in het midden van het huis, onder het neoclassicistische timpaan. De grote ingangen en de hoge begane grond van de hoekpanden wijzen op hun functie als koetshuizen. De koetsiers wonen op de verdiepingen. Het hele blok tussen Pieter Pauwstraat en Huidekoperstraat is door de Van der Kuijlens bebouwd met een door Servais ontworpen stallencomplex.

Vanaf 1906 is de stalhouderij achtereenvolgens gevestigd aan de Amsteldijk, in de Tweede Jan Steenstraat en op de Stadhouderskade. In 1921 houdt de stalhouderij op en vertrekt de laatste telg Willem Christiaan junior (1871-1933) naar Frankrijk. Daartoe wordt in april 1921 zijn gehele inboedel geveild: van de kamerplanten en de postzegeverzameling tot en met de brandkast, bedden en kachels. Wat opvalt is dat drie schilderijen van W.C. Nakken, een verre verwant, deel uit maken van de inboedel. Van de stal gaat ook alles in de verkoop, van coupé tot rijzweep.

De vroegere stallen aan de Huidekoperstraat hebben na de opheffing van de stalhouderij nog tal van functies gehad. W. Royaards van de KV Het Nederlandsch Toneel hield er begin jaren twintig kantoor, er zat een confectiefabriek en tot februari 1960 heeft het weekblad Margriet er gezeten. In 1972 werd het gebouw gesloopt. Dat lot bleef het woonhuis aan de Nicolaas Wisenkade ternauwernood bespaard: in 1991 voorkwam de gemeente nog dat een projectontwikkelaar dit deel van de kade sloopte voor nieuwbouw. Ook vanwege een aantal karakteristieke elementen in de voorgevel, zoals de consoles die de balkons ondersteunen. Het statige pand is er nog aan te herkennen.

Bronnen: W.J.F. van der Kuijlen uit Tilburg, Stadsarchief Amsterdam

Foto boven: Aanspanning van Van der Kuijlen aan de Huidekoperstraat. Aan het andere einde en aan de overkant van diezelfde straat zat de concurrent, stalhouderij van Delden.

De twintigjarige Willem Christiaan junior te paard in 1891, voor het ouderlijk woonhuis aan de Nicolaas Witsenkade.

Binnenplaats van het stalgebouw, tussen de Huidenkoperstraat en de Pieter Pauwstraat.

Jonge paarden beleren, in het tweespan voor de afrijbreak, in hartje Amsterdam. Willem Christiaan van der Kuijlen junior zit naast de koetsier op de bok.

Hooi lossen voor stalhouderij Gebr. Van der Kuijlen, aan de achterkant van de stallen aan de Pieter Pauwstraat (thans 7-19).

De laatste telg Willem Christiaan junior (1871-1933) showt een van de paarden.

Grote drukte tijdens de opheffingsverkoop in 1902.

Monsteren van één van de paarden tijdens de veiling in 1902, in de Huidekoperstraat.

Het imposante woonhuis aan de Nicolaas Witsenkade, met links de Pieter Pauwstraat en rechts de Huidekoperstraat. De hoekgebouwen waren koetshuis en koetsierswoningen, de Van der Kuijlens woonden in het wit gepleisterde middendeel. Wie goed kijkt, herkent de ornamenten onder het balkon ook op de oude foto waarop Willem Christiaan te paard zit.